Zawartość koszyka

Pod koniec 2025 roku ruszył w Polsce system kaucyjny – nowy, proekologiczny program, który ma być częścią dużej zmiany, obejmującej większą troskę o planetę, rozsądniejsze gospodarowanie zasobami oraz ograniczenie produkcji śmieci.

Dlaczego dokładnie wprowadzono system kaucyjny i co warto o nim wiedzieć? Dziś postaramy się rozwiać wszelkie wątpliwości i odpowiedzieć na nurtujące Cię pytania dotyczące tego programu!

Czym właściwie jest system kaucyjny?

W najprostszych słowach, system kaucyjny to mechanizm, w którym zakup produktów w butelkach i puszkach jest objęty zwrotną kaucją. Kupując napoje, płacimy dodatkową, niewielką kwotę doliczoną do ich standardowej ceny. Jeśli chcemy otrzymać jej zwrot, puste opakowanie musi trafić z powrotem do obiegu, czyli zostać oddane tak zwanemu operatorowi kaucyjnemu (zwrócone do punktu zbiórki albo automatu).

Co istotne, przedsiębiorcy wprowadzający butelkowane i puszkowane napoje na rynek muszą zadbać nie tylko o sprzedaż swojego produktu, ale też o to, by opakowania wróciły do obiegu. Objęcie opakowań systemem kaucyjnym ma więc zachęcać zarówno producentów, jak i konsumentów do ponownego wykorzystania surowców wtórnych oraz butelek wielokrotnego użytku.

Jak wygląda zwrot kaucji w praktyce?

Podczas zakupu napoju w opakowaniu objętym systemem, zapłacimy, jako klient, dodatkową opłatę – czyli kaucję. Wysokość kaucji może się różnić w zależności od rodzaju opakowania i zwykle wynosi od 50 groszy do 1 złotówki. Co jednak najważniejsze, kaucja za butelki i puszki zawsze zostaje zwrócona, gdy tylko opakowanie wraca do systemu.

Po wypiciu napoju można opakowanie oddać w dowolnym punkcie zbiórki lub zwrócić je w specjalnym automacie – wówczas następuje zwrot kaucji, wypłacony w formie gotówki, bonu, rabatu w sklepie lub przelewu na kartę.

Sklepy o powierzchni powyżej 200 m², czyli jednostki handlowe takie jak markety i supersamy, od stycznia mają obowiązek zbierania opakowań objętych systemem. Nie obejmuje on póki co małych firm (np. osiedlowych sklepów), jednak automaty kaucyjne pojawiają się w miastach jak grzyby po deszczu i coraz więcej biznesów dobrowolnie dołącza do programu. Dzięki temu znalezienie punktu odbioru opakowań kaucyjnych staje się prostsze z tygodnia na tydzień.

Dlaczego wprowadzono system kaucyjny w Polsce?

System kaucyjny (wprowadzony za pośrednictwem przepisów ustawy o gospodarce opakowaniami) został stworzony po to, aby mniej tworzyw sztucznych, szkła i metalu lądowało na wysypiskach, a następnie trafiało do środowiska. Zamiast tego, surowce są powtórnie wykorzystywane do produkcji opakowań z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu, a zatem takich, które rezonują z założeniami ekologii i ochrony środowiska.

Przed wprowadzeniem systemu kaucyjnego segregacja odpadów działała głównie w gospodarstwach domowych; w przestrzeni publicznej — dużo gorzej. Nikt, pijąc napój w drodze do pracy nie szukał w całym mieście dedykowanego pojemnika ani nie jechał specjalnie do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów, tylko wrzucał butelkę do najbliższego miejskiego kosza na odpady zmieszane, skąd trafiała ona zwykle na wysypisko.

Teraz, dzięki systemowi kaucyjnemu, opakowania można łatwo oddać w pobliskim sklepie lub automacie, skąd butelki i puszki trafiają do recyklingu lub (po odpowiednim przygotowaniu) wracają na rynek.

To może Cię zainteresować:

• Czy woda stanie się dobrem luksusowym?
• Ekologiczne opakowania na wodę

Co to oznacza dla konsumenta i środowiska?

Dla konsumentów system kaucyjny to drobna zmiana w codziennych zakupach, która w rezultacie przyczynia się do zwiększenia świadomości ekologicznej, wyższego poziomu recyklingu i mniejszej ilości śmieci. Kupując napój, płacimy co prawda kilka groszy więcej – ale możemy bez problemu je odzyskać przy zwrocie butelki czy puszki.

System kaucyjny to w rzeczywistości żadna nowość. Od lat funkcjonuje on w wielu krajach Europy, gdzie realnie przyczynia się do dbania o środowisko. Konsumenci, zamiast wyrzucać puste opakowania, wolą je zwrócić, ciesząc się drobnym zwrotem pieniężnym. Niektóre osoby nawet celowo zbierają pozostawione przez innych butelki i puszki, by odzyskać kaucję.

Najważniejszy jest jednak rezultat i korzyść dla planety: mniej plastiku, szkła i metalu ląduje na wysypiskach, ulicach, skwerach i lasach (a więcej wraca do produkcji jako surowce z recyklingu), dzięki czemu możemy cieszyć się czystszym i zdrowszym środowiskiem.

Mały krok, duża zmiana

System kaucyjny to proste, ale bardzo skuteczne narzędzie, które łączy troskę o środowisko z codziennymi nawykami. Dzięki niemu ponowne wykorzystanie opakowań staje się czymś naturalnym, a każdy z nas może przyczynić się do zmniejszenia odpadów opakowaniowych. Wystarczy pamiętać, by oddać puste opakowanie w dowolnym punkcie zbiórki – i już wspierasz czystsze jutro!