Kategorie artykułów
6 minut czytaniaWoda zajmuje 71% powierzchni naszego globu - to informacja, którą chyba każdy pamięta z lekcji geografii. Nic więc dziwnego, że Ziemia nazywana jest błękitną planetą i wyróżnia się pod tym względem wśród innych, znanych nam obiektów w kosmosie. Szkopuł w tym, że choć rzeczywiście wody jako takiej na świecie nie brakuje, to jednak w wariancie słodkim i zdatnym do picia bywa ona towarem deficytowym.
Ile wody jest na świecie?
Wedle wyliczeń naukowców na Ziemi znajduje się 1,3 zetta litrów wody (1 zetta = 1000 000 000 000 000 000 000). Na pierwszy rzut oka liczba ta jest imponująca i może przyprawić o zawrót głowy, jednak głębsza analiza pokazuje, że woda wodzie nierówna i zdecydowanej większości tych zasobów człowiek nie może wykorzystać do swoich potrzeb. Dzieje się tak dlatego, że:- aż 97,5% zasobów wody to woda słona z mórz i oceanów,
- tylko 2,5% wody na Ziemi to woda słodka,
- około 75% wody słodkiej uwięzione jest w lodowcach, lodzie polarnym i pokrywach śnieżnych,
- jedynie od 0,007 do 0,5% całej wody na świecie to woda zdatna do picia, czyli pozbawiona zanieczyszczeń i bezpieczna dla ludzi i zwierząt.
Mówiąc krótko - chociaż woda pokrywa olbrzymią część naszej planety to istnieją miejsca, gdzie jej picie bez żadnych ograniczeń jest dostępnym dla nielicznych luksusem. Co więcej, z brakiem wody zmagają się obecnie nie tylko państwa afrykańskie, gdzie panuje gorący i niesprzyjający klimat. Również w innych rejonach świata, w tym Europie Zachodniej i Polsce, z roku na rok ubywa wody, a susze w lecie stają się normą. Jeśli więc nie zaczniemy dbać o wodę, to również u nas ekosystem i ludzkie zdrowie będą zagrożone. Sprawdź: wody źródlane
Źródło: https://czasnawnetrze.pl/premiery/16496-oszczedzanie-wody-sie-oplaca-raport-akademii-roca
Jak zmienia się ilość wody na Ziemi?
Informacje o kryzysie klimatycznym i błyskawicznie kurczących się zasobach wody na świecie pojawiają się w mediach od dawna i wielu z nas do nich przywykło. Dlaczego? Ponieważ jest to problem, który z pozoru nie dotyczy nas bezpośrednio. W końcu z kranu wciąż płynie nam woda, w sklepach półki uginają się od butelek z krystalicznie czystym płynem, a w weekendy i wakacje wciąż możemy odpoczywać nad rzekami czy jeziorami. Do tego często w głowie mamy kolejną informację z lekcji geografii, że ilość wody na Ziemi jest niemal identyczna od miliardów lat, bo krąży ona w przyrodzie w zamkniętym cyklu hydrologicznymi.Niestety tutaj również pojawia się małe “ale”. Różne czynniki, jak klimat, ruchy tektoniczne i w dużej mierze działalność człowieka, wpływają na ilość opadów, parowania i topnienia lodu, a co za tym idzie - na formę i miejsce przebywania wody w obrębie planety. Jeśli trafi ona do atmosfery, gleby czy rzek, to stosunkowo szybko powróci do obiegu i ludzie będą mogli ją wykorzystać do picia. Jednak jeśli trafi do słonego morza czy oceanu, to “utknie” tam na bardzo długi czas, bo im większy zbiornik, tym okres wymiany z innymi rezerwuarami jest dłuższy.
Jak to wygląda w praktyce? Oceany “wymieniają się” wodą z atmosferą i lądem w procesie parowania i skraplania bardzo powoli - woda przebywa w nich około 3200 lat. Średni czas przebywania wody w lodowcach to od 20 do 100 lat, choć na Antarktydzie uwięziona jest woda nawet sprzed 20 000 lat. Czas przebywania wody w innych miejscach wygląda następująco:
- zbiorniki podziemne - od 10 do 100 000 lat,
- jeziora - od 50 do 100 lat,
- rzeki - od 2 do 6 miesięcy,
- gleba - od 1 do 2 miesięcy,
- atmosfera - około 9 dni.
W praktyce oznacza to, że wody słodkiej jest nie tylko stosunkowo mało, ale również na długi czas bywa “uwięziona” w trudno dostępnych dla ludzi zbiornikach. W ciągu najbliższych lat może jej też zacząć brakować na coraz większej przestrzeni. Jedynym sposobem na uniknięcie tego zagrożenia jest większa dbałość o środowisko i wdrożenie działań, mających na celu ochronę klimatu i zasobów wody słodkiej. Inaczej możliwość picia naturalnej wody będzie zarezerwowana jedynie dla niewielkiego procentu ziemskiej populacji. A tego zdecydowanie nie chcemy ani dla siebie, ani dla przyszłych pokoleń. Sprawdź także: wody lodowcowe
FAQ
Ile wody na Ziemi jest faktycznie dostępne do bezpośredniego wykorzystania przez człowieka?
Bezpośrednio dostępna jest jedynie niewielka część światowych zasobów wodnych. Obejmuje ona głównie wody powierzchniowe oraz płytkie wody podziemne. Stanowią one ułamek procenta całkowitej ilości wody na Ziemi, ponieważ większość zasobów to woda słona lub woda słodka uwięziona w lodowcach i głębokich warstwach geologicznych.
Dlaczego tylko niewielka część wody słodkiej nadaje się do picia?
Woda słodka często zawiera zanieczyszczenia biologiczne i chemiczne, które wykluczają jej bezpieczne spożycie. Dodatkowo duża część wody słodkiej występuje w formach trudno dostępnych, takich jak lądolody czy głębokie wody podziemne, co ogranicza jej wykorzystanie jako wody pitnej.
Czym różni się woda słodka od wody zdatnej do picia?
Woda słodka charakteryzuje się niskim zasoleniem, natomiast woda zdatna do picia musi spełniać określone normy sanitarne i zdrowotne. Oznacza to brak szkodliwych mikroorganizmów oraz stężeń substancji chemicznych przekraczających dopuszczalne normy.
Co w największym stopniu ogranicza dostępność wody pitnej na świecie?
Największym ograniczeniem jest nierównomierne rozmieszczenie zasobów wody, ich zanieczyszczenie oraz niewystarczająca infrastruktura do jej magazynowania i uzdatniania. W wielu regionach problemem nie jest brak wody jako takiej, lecz brak wody odpowiedniej jakości.
Jak zmiany klimatu wpływają na rozmieszczenie i dostępność wody słodkiej?
Zmiany klimatu powodują zaburzenia w cyklu hydrologicznym, prowadząc do częstszych i dłuższych susz oraz bardziej intensywnych opadów. Skutkuje to zmniejszoną retencją wody w glebie i zbiornikach oraz większą zmiennością dostępności wody w ciągu roku.
Co oznacza pojęcie czasu przebywania wody i jakie ma znaczenie dla zasobów wodnych?
Czas przebywania wody to średni okres, przez jaki woda pozostaje w danym zbiorniku. Im dłuższy czas przebywania, tym wolniejsza jest wymiana wody z innymi elementami obiegu. W praktyce oznacza to, że woda uwięziona w oceanach, lodowcach czy głębokich wodach podziemnych jest przez długi czas niedostępna dla człowieka.
Dlaczego problem niedoboru wody dotyczy coraz częściej Europy i Polski?
W Europie, w tym w Polsce, obserwuje się wzrost temperatur, zmiany rozkładu opadów oraz zwiększone parowanie. Dodatkowo niska retencja krajobrazowa i intensywna działalność człowieka powodują szybki odpływ wody, co sprzyja występowaniu susz.
Jakie działania są kluczowe dla ochrony zasobów wody słodkiej?
Kluczowe znaczenie mają ochrona jakości wód, zwiększanie retencji naturalnej, racjonalne gospodarowanie zasobami oraz ograniczanie strat w infrastrukturze wodnej. Istotna jest także adaptacja do zmian klimatu i zmniejszanie presji antropogenicznej na środowisko wodne.
Facebook
Instagram
Youtube